Tagarchief Susan Sontag

5 tips bij het maken van een fotoserie

Als je gaat werken aan een fotoserie zijn er natuurlijk talloze tips en adviezen. Sterker nog, er zijn genoeg boeken over geschreven. Ik schreef al eerder dat ik een mindmap zou maken met veel keuzemomenten die je moet of kunt maken [Selecteren blijft een lastige zaak]. Die zal ik nog wel delen, maar is nog lang niet compleet. Hieronder heb ik in ieder geval een paar tips benoemd uit eigen ervaring bij het maken van mijn recente serieprojecten.

1. Pak een onderwerp dat je interesseert, anders werkt het niet

De eerste en belangrijkste keuze als je aan een serie gaat werken is het onderwerp. Dat hoeft natuurlijk nog niet tot in de puntjes uitgedacht zijn, maar geeft je wel een richting om op te gaan. Hierbij is het ook van belang dat je iets kiest dat ofwel heel dicht bij je staat, zodat je er direct mee aan de slag kan, of een onderwerp waar je wat meer moeite voor moet doen om de verdieping te vinden. Zorg wel dat het een onderwerp is dat je interesse heeft (ook al weet je er op dit moment nog weinig vanaf). Verdieping zoeken bij een onderwerp waar je helemaal niks mee hebt is een lastige opgave. En langer aan een dergelijk project werken is zonde, want je haalt er waarschijnlijk minder plezier uit en daarmee ook niet het gewenste eindresultaat.

2. Maak de serie allereerst voor jezelf. Bewondering van derden is niet het doel

Voor wie fotografeer je? En waarom? De meesten, zoniet allen, zullen zeggen dat ze het voor zichzelf doen, omdat ze het leuk vinden of iets in die richting. Je fotografeert voor jezelf. Je haalt er plezier uit. Je wilt iets moois vastleggen of een verhaal vertellen. Als jij tevreden bent over het eindresultaat is het goed. Daar doe je het voor! Als er dan ook anderen zijn die het ook kunnen waarderen en er blij van worden, dan is dat mooi meegenomen. Fotograferen met het doel een jury te imponeren en een wedstrijd te winnen is op zich geen probleem. Risico is echter wel dat je minder plezier aan het hele proces beleeft doordat je met een bepaalde gedachte aan het werk bent. En als een jury, fotoclubleden of je vrienden dan niet enthousiast worden van je foto’s is het helemaal zuur. Hoe ga jij dan over je serie en al het werk denken?

3. Breek de regels maar zorg wel dat je ze kent

Basiskennis van de ‘regels’ van de fotografie is een handige bagage, maar deze moet je ook naast je neer kunnen leggen. Dat een compositie met de ‘Regel van derden’ of de ‘Fibonacci-spiraal’ een lekker beeld geeft, of dat er driehoeken in het beeld te zien moeten zijn, helpen je enorm in het bepalen van een goede compositie. Maar deze regels zijn niet heilig. Sterker nog. Waarom zou je een prominent element niet recht in het midden plaatsen? Omdat de regels nu eenmaal zeggen dat dat minder fraai is? Says who? En moet het formaat van je foto altijd corresponderen aan de formaten die de camerafabrikanten hebben bepaald? 3:2 of 5:4 of 1:1? Als jij je foto in het formaat 7:2 wilt hebben, doe dat dan ook lekker! Het volgen van de regels maakt dat er weinig verrassing overblijft doordat iedereen op dezelfde manier de compositie opbouwt. Juist een afwijking van de standaard zorgt voor een opvallende foto. En dat is weer interessant om langer naar te kijken.

4. Kill your darlings

Pijnlijk. Je mooiste foto past niet in de serie. En nu? Jammer dan. Die zal er echt uit moeten. Je maakt namelijk een serie en dan telt het totaal. Als die ene topfoto niet past binnen het geheel van je wilt tonen of het verhaal niet goed genoeg ondersteunt, kan zo’n topper je hele serie onderuit halen. Maar niet getreurt, want een enkele topfoto kun je natuurlijk wel groot aan de muur hangen. Toch?

5. Laat je serie aan veel mensen zien

Deze tip is een beetje in contrast met de tweede tip. Ervan uitgaande dat je de serie voor jezelf hebt gemaakt, maar deze ook wilt gebruiken bij een wedstrijd of als inzending voor een expositie, dan is een beetje feedback wel fijn. Wat de één mooi vind wordt niet per definitie ook door anderen gewaardeerd. En dan is het handig als je van verschillende mensen commentaar op je werk hebt ontvangen. Iemand die al jaren met fotografie bezig is, heeft een heel ander referentiekader met beeld dan iemand die dit nooit doet. Beiden zullen een mening hebben die jou kunnen helpen bij de uiteindelijke keuze voor je serie. Welke mening of advies je ook op zal volgen (of niet) is aan jou. Je neemt alles mee en bepaalt ‘in the end’ zelf wat de voor jou perfecte serie is.

Stopt het bij deze 5 tips? Nee, de lijst met tips is vele malen langer, als je zou willen. Dit zijn in mijn ogen de belangrijkste, of in ieder geval de tips die je voor ogen moet houden bij het maken van een serie. Benieuwd of jullie dit met me eens zijn, of dat ik nog belangrijke tips heb gemist die hier absoluut niet mogen ontbreken.

Zien wat ik voor series ik recent heb gemaakt? Bekijk ze onder het kopje Projecten

Interessante boeken over fotografie en kijken naar foto’s:
Susan Sontag – On photography
Stephen Shore – The nature of photographs